Masterclass Champagne Jacquesson – door Marieke Kruize

//Masterclass Champagne Jacquesson – door Marieke Kruize

Masterclass Champagne Jacquesson – door Marieke Kruize

Masterclass Champagne Jacquesson – door Marieke Kruize

Proeverij Jacquesson bij Het Koetshuis, 10 april 2019

Terroir uit de Champagne

10 april 2019: Een dag met een heldere, strakblauwe lucht, een warme lentezon en een verfrissend windje. De ideale omstandigheden voor een mooi glas champagne. Dat komt goed uit, want op uitnodiging van Horizon Wines en Ovino mag ik aanschuiven bij een proeverij en lunch van het prestigieuze champagnehuis Jacquesson bij het Koetshuis in Bennekom. Door omstandigheden kan wijnmaker en eigenaar Jean-Hervé Chiquet helaas niet aanwezig zijn bij de proeverij, maar Roel Helming, die inmiddels al bijna 15 jaar met het huis werkt leidt ons deskundig door de proeverij heen.

Champagnehuis Jacquesson wordt in 1798 opgericht door Memmie Jacquesson in Chalons-en-Champagne. Met zoon Adolph aan het roer groeit het huis verder uit tot een gerenommeerd wijnbedrijf. Maar wanneer zijn zoons op hun beurt klaar zijn om de leiding over te nemen komt er door hun plotselinge overlijden een abrupt einde aan deze familielijn, en komt het huis langzaamaan in verval. In 1974 stappen broers Jean-Hervé en Laurent Chiquet in het bedrijf. Onder hun leiding verhuist het bedrijf naar Dizy, midden tussen de wijngaarden. Het is niet de enige verandering die zij doorvoeren. De broers doen er alles aan om de perfecte champagne te maken: “Waarom zouden wij onze wijn minder goed maken dan hij kan zijn?” Daarom starten ze in 1988 met een nieuwe, revolutionaire benadering van hun wijnen. Iedere jaargang beschouwen zij als een unieke, op zichzelf staande wijn, die het terroir en het klimaat van dat jaar zo goed mogelijk moet weerspiegelen. Om dit te benadrukken krijgt iedere non-vintage wijn een eigen nummer, startend met Cuvée No 728 in het jaar 2000. De Cuvée 700-serie heeft de wijnen uit het betreffende oogstjaar als basis, aangevuld met reservewijnen uit eerdere oogstjaren. De wijn rijpt minimaal 4 tot 4,5 jaar op de lies voordat de dégorgement plaatsvindt en de uiteindelijke wijn wordt gebotteld.

Het karakter van het oogstjaar en het terroir komen volgens de broers alleen maar tot hun recht als er in de wijngaarden en in de kelders zo weinig mogelijk wordt ingegrepen. In de wijngaarden beperkt de rol van de wijnboer zich tot een zo natuurlijk mogelijk onderhoud (volgens biologische richtlijnen) en het nauwlettend in de gaten houden van de rijpheid van de druiven. Dat laatste is essentieel: door de noordelijke ligging van de wijngaarden zijn druiven verzekerd van een hoog zuurgehalte, maar de schilletjes en pitjes hebben soms moeite om optimaal rijp te worden. Om eventuele onrijpe tonen volledig uit te sluiten worden de druiven heel zacht geperst in tradionele basket presses. Voor de vergisting wordt alleen gebruik gemaakt van natuurlijke gisten, er wordt niet geklaard en gefilterd en de wijn wordt in alle stadia zoveel mogelijk met rust gelaten. Zo ontstaat een wijn die zichzelf vormt, met een eigen, uniek karakter.

Als voorbeeld van de verschillen tussen de basisjaargangen proeven we in de eerste flight drie  opeenvolgende wijnen van de Cuvée 700-serie naast elkaar: de Cuvée 742 (basisjaar 2014, dus net vrijgegeven), de Cuvée 741 (2013) en de Cuvée 740 (2012).

Cuvée 742:

Licht goudgeel van kleur met wat groene nuances. In de geur en smaak aroma’s van groene appel, citrus, wat brioche en honing. Prachtige fijne, zachte mousse en een frisse, minerale afdronk. De wijn is opvallend jong, en blijft zich ontwikkelen in het glas.

Cuvée 741:

Deze wijn heeft duidelijk meer ontwikkeling dan de 742. Meer floraal, kruidig en rijp in de neus, maar zeer elegant en verfijnd. Ook in de smaak proef je meer rijpheid, brioche en kruidigheid, maar met dezelfde frisheid en mineraliteit als de 742.

Cuvée 740:

Donkerder van kleur. In de neus rijp wit fruit, brioche, honing, wat noten. Ook in de smaak is hij beduidend rijper dan de eerste twee cuvée’s, met tonen van rijp wit fruit, peer, rijpe appel, brioche en noten. De afdronk is lang, elegant met mooie frisse zuren. Prachtige balans tussen de rijpe tonen, de zuren en de mineraliteit.

Cuvée 738 (tijdens lunch):

De lunchwijnen worden geserveerd in een groot glas. Daar heeft de wijn merkbaar profijt van, de wijn opent zich makkelijk en de aroma’s komen duidelijker naar voren. De neus is kruidig, spannend, met wit fruit en citrustonen. Rijp en rijk van smaak met brioche, honing, wit fruit en een minerale, zilte afdronk. Een wijn met een prachtige balans.

De wijnen hebben ieder een duidelijk eigen karakter en laten zien dat ze een enorme potentie hebben om te ouderen. Veel non-vintage champagnes zijn bedoeld om binnen 1 tot 3 jaar te drinken, maar de wijnen uit deze Cuvée 700-serie vragen erom eerst een paar jaar in de kelder te rijpen. Op het etiket blijkt weer het belang dat de broers Chiquet hechten aan het terroir. Er wordt niet gesproken over percentages druivenrassen, maar over de wijngaarden waarvan de druiven voor deze cuvée afkomstig zijn.

Dégorgement Tardif

Bij de volgende flight krijgen we weer twee wijnen van de Cuvée 700-serie in ons glas, maar nu met een Dégorgement Tardif (late dégorgement). Deze wijnen rijpen maar liefst 9 jaar op de lies, twee keer zo lang dus als de ‘gewone’ Cuvée 700. De broers Chiquet vanaf Cuvée 733 (2005) gestart met het uitbrengen van deze Cuvée DT, om daarmee te laten zien wat een lange rijping op de lies doet met de geur, smaak en het karakter van de wijn. De extra lange rijping geeft de wijn tertiaire aroma’s zoals gebrande noten, brioche en honing en zorgt voor extra complexiteit en verfijning, zonder dat de frisse tonen verdwijnen. Bovendien kunnen deze wijnen hierdoor veel langer ouderen in de fles: 10, en in sommige gevallen zelfs tot 20 jaar na botteling zijn deze wijnen nog steeds fantastisch drinkbaar en in balans.

Cuvée 736 Dégorgement Tardive (basisjaar 2008)

2008 was een groot jaar in de Champagne. Jacquesson bracht van ditzelfde jaar ook 3 single vineyard wijnen uit, die we in de volgende flight proeven. De helder goudgele wijn heeft een prachtige fijne mousse en een complexe neus met aroma’s van appel, peer, brioche, honing en citrus. Deze tonen komen ook in de smaak terug, maar de wijn heeft ook een verrassende frisheid met tonen van grapefruit, levendige zuren en een mooie mineraliteit. Een wijn met een prachtige balans en een enorme verfijning.

Cuvée 737 Dégorgement Tardive (basisjaar 2009)

De zomer en nazomer van 2009 waren warm en droog. Deze wijn heeft een duidelijk rijper karakter dan de Cuvée 736, maar tegelijkertijd een mooie frisheid. In de neus aroma’s van mandarijn, zuivel, bloesem, noten en honing. Ronder en warmer van smaak dan de 736, met tonen van honing, zuivel en rijp wit fruit. In de afdronk opvallende zilte tonen en frisse, levendige zuren. Een spannend glas met een enorm rijpingspotentieel.

Cuvée 734 Dégorgement Tardive (basisjaar 2006, tijdens lunch)

In deze cuvée zijn de tertiaire tonen opvallend aanwezig. In de neus domineren gebrande tonen en gerijpte, aardse aroma’s. Ook de smaak is gerijpt, met tonen van brioche, gebrande noten, honing en rijpe appel. De afdronk is lang en elegant, met frisse zuren.

Single Vineyard

In sommige jaren geven wijnen van één enkele wijngaard een fantastische terroirexpressie van het gebied. Als deze wijn misbaar is als onderdeel van de Cuvée 700 van dat oogstjaar, kiezen de broers Chiquet ervoor om deze wijn als single vineyard Champagne uit te brengen. De Cuvée 700-serie is altijd leidend in de beslissing. Zo werd in 2007 één van single vineyard wijnen uiteindelijk toch aan de Cuvée 735 toegevoegd.

Jacquesson heeft drie wijngaarden in de Grande Vallée de la Marne: een Grand Cru wijngaard in Aÿ en twee Premier Cru wijngaarden in Dizy en Hautvillers. Deze wijngaarden liggen op oostelijk, zuidelijk en zuid-westelijk georiënteerde hellingen. De bodem is hier zeer kalkrijk, soms tot diep onder de grond gelegen. Daarnaast bezit het huis twee Grand Cru wijngaarden in de Côte des Blancs in Avize en Oiry, zuidelijk georiënteerd en met een kalkrijke bodemoppervlakte. De broers Chiquet werken samen met lokale wijnboeren, maar houden scherpe controle op de kwaliteit en rijpheid van de druiven. Een aantal jaar geleden hebben ze daarom afscheid genomen van een aantal wijnboeren waarvan de druiven niet aan hun kwaliteitseisen voldeden. Met een daling van 440.000 flessen naar 275.000 flessen per jaar een behoorlijk rigoureuze stap, maar de kwaliteit van de druiven gaat boven alles.

Tijdens deze flight proeven we 3 single vineyard wijnen uit oogstjaar 2008. Deze wijnen zijn nog piepjong, en worden pas over paar maanden uitgebracht.

Cuvée Dizy Corné Bautrey 2008
(Premier Cru wijngaard, 100% chardonnay, kalkrijke ondergrond bedekt met klei)

Een lichte, strakke stijl Champagne. Lichtgeel van kleur, met in de neus aroma’s van groene appel, citrus en wat boerse tonen. Levendig en fris van smaak, met tonen van groene appel, grapefruit, citroen en wat bitters in de afdronk.

Cuvée Avize Champ Caïn 2008
(Grand Cru wijngaard, 100% chardonnay, bodem met kalkrijke bovenlaag)

Rijke stijl Champagne. Goudgeel van kleur, met aroma’s van toast, caramel, honing en een opvallende kruidigheid. Rijk en rijp van smaak, minder strak dan de Dizy maar met een frisse afdronk. Door zijn hoge zuurgraad kan deze champagne nog jarenlang rijpen.

Cuvée Aÿ Vauzelle Terme 2008
(Grand Cru wijngaard, 100% pinot noir, bodem met kalkrijke ondergrond)

Volle stijl champagne met meer fruit op de voorgrond. In de neus toast, gebrande noten, honing, licht rood fruit. Rond en zacht van smaak met tonen van bosaardbeitjes, toast en citrusfruit. De afdronk is lang en rond met wat zilte tonen.

Ook de toevoeging van een dosage is maatwerk bij Jacquesson. Pas na de dégorgement wordt geproefd en bepaald of en hoeveel suiker wordt toegevoegd. In het algemeen is de dosage in de champagnes van dit huis minimaal, waardoor de wijnen een heel zuiver, levendig, elegant karakter hebben. Bij de bovenstaande flight heeft alleen de Avize wat dosage gehad, waardoor de rijke stijl uit deze wijngaard extra wordt benadrukt.

Cuvée Dizy Corné Bautrey 2007 (tijdens lunch)
(Premier Cru wijngaard, 100% chardonnay, kalkrijke ondergrond bedekt met klei)

Prachtig goudgeel van kleur. Net als de 2008 fris in de neus, maar wat uitbundiger en rijper met aroma’s van bloesem, appel, honing en wat vers gemaaid gras. Ook in de smaak is de wijn rijper dan de 2008 met tonen van honing en noten, maar met hetzelfde grapefruit-bittertje in de afdronk.

Cuvée Dizy Terres Rouges Rosé 2008 (tijdens lunch)
(Premier Cru wijngaard, 100% pinot noir)

Tot een aantal jaar geleden maakte Jacquesson ook deze rosé Champagne van de pinot noir. Maar in de loop van de jaren merkten ze dat een Blanc de Noir veel meer complexiteit, rijpingspotentieel en kwaliteit gaf. De pinot noir druiven worden daarom alleen nog maar voor hun witte champagnes gebruikt.

De wijn is intens licht robijnrood van kleur, vrij donker voor een rosé Champagne. Zacht en uitnodigend van geur, met aroma’s van licht rood fruit, noten en wat gebrande tonen. Rond van smaak met lichte tonen van rood fruit, zachte tannines en een frisse afdronk. Bij het gerecht proeven we hem naast een Blanc de Noir en wordt hij, ondanks zijn mooie fruitaroma’s, wat vlakker van smaak.

Cuvée Aÿ Vauzelle Terme 2005 (tijdens lunch)
(Grand Cru wijngaard, 100% pinot noir, bodem met kalkrijke ondergrond)

Een indrukwekkende, veelbelovende wijn met een rijk, complex karakter. In de neus aroma’s van bloesem, toast, honing, gebrande noten en rijp wit fruit. In de smaak licht oxidatief met tonen van brioche, gebrande noten en rijpe appel. Bijzonder zacht en rond van smaak, met een opvallende verfijning en complexiteit.

Jacquesson is een bijzonder champagnehuis, dat bevestigt deze indrukwekkende proeverij opnieuw. De benadering van champagne als wijn waarin de terroirexpressie centraal staat maakt iedere champagne van dit huis tot een unieke, karakteristieke wijn. Het streven naar de allerbeste champagne door iedere wijn op maat te maken is een constant groeiproces voor Jean-Hervé en Laurent Chiquet. Met kleine aanpassingen bij iedere nieuwe cuvée hopen ze uiteindelijk hun ultieme doel te bereiken: het creeëren van de perfecte Champagne!

2019-04-30T16:58:00+00:00